Nega eslatma olish muhim?
TOEFL Listening qismida siz faqat bir marta tinglab qo'yasiz — mate'n qayta shurinmaydi. Shuning uchun yaxshi eslatmalar sizga matn tugagandan so'ng savollar bilan ishlashda kok bo'lib qolmang va to'g'ri javobni topishga yordam beradi. Eslatmalar katta o'yning bir bo'lagi emas; ular sizning quloq tinglashi va oqilsiz ishlanishi orasidagi ko'prik.
Nima yozib olish kerak?
Hamma gapni yozib olishga urinmang. Bu vaqtingizni behuda sarflaydi va siz asosiyni o'tkazib yuborasiz. Buning o'rniga ushbu narsalarni yozib oling:
Asosiy g'oyalar — agar speaker kimdir haqida yoki nima haqida gap ketayotgan bo'lsa, uni yozib oling. Misol: "Daraxtni ko'chiring" yoki "Tarix dar'asi".
Raqamlar va faktlar — vaqt, sana, miqdor kabi aniq ma'lumotlar mantiqsiz. Bularni qalam bilan ustalikni tugatish kerak.
Fikr almashish — agar ikki odam rozi bo'lmasa yoki birining fikri ikkinchisining fikriga teskari bo'lsa, buni yozib oling. Masalan: "Ali: haliyam yuqori / Sara: yo'q, past".
Nomi va tartib — agar speaker ro'yxat bersa yoki qadam-qadam aytsa (birinchi, ikkinchi, uchinchi), uni yozib oling.
Qisqartmalardan foydalaning
Dastlabki uch-to'rt harfni yozish ko'pincha etarli — "prof" = o'qituvchi, "gov" = hukumat. Belgiso rin uchun belgilardan ham foydalanishingiz mumkin:
- → (yordamchi, qo'shildi)
- ← (keyin, orqaga)
- ↑ (ko'tarildi, ortdi)
- ↓ (tushdi, kamaytdi)
- = (bir xil, o'xshash)
- ≠ (boshqacha, bir xil emas)
- & (va, hamda)
- w/ (bilan)
- w/o (bilan emas)
- b/c (sababi)
- bc → (sabar edi, shuning uchun)
Har joyda o'zingizga tushunarli bo'lgan qisqartmalar ishlatishingiz mumkin. Muhim bo'lgan faqat buni tez va bir xil usulda qilish.
Qayd qilishni tartibga soling
Varqangni ikki qismga bo'ling. Chap tomonida asosiy fikirlarni, o'ng tomonida detallarni yozib oling. Yoki ko'rgazma asosida bo'ling — misol uchun, "Astronimiya" uchun:
YULDUZLAR
- katta yulduzlar
- kichik yulduzlar
- tarix: XX asrda kashf qilindi
Buning kabi asosiy narsalarni ustida yozib, pastda tafsilotlarni o'rganing. Bu sizning ko'zingiz tez o'qiy olishi va speaker nima tushuntirayotganini osonlik bilan bilib olishi uchun yordamida edi.
Harflar va belgilash
Juda dastabkis haddan ortiq harflar bilan yozma. Shuning uchun yozib olishning bir tom bo'yini ishlamang:
- Asta — shunchaki asosiy so'zlar
- Qo'shish — bu so'z yana kelib chiqsa, uni boshqa bo'limda ham qayd qiling
- Radiusor qayd — qaysi vaqtda aytilganini yodda tuting agar muhim bo'lsa
Misol uchun agar speaker birinchi bob 'da narsani ko'chira qo'ysa va keyinroq uni tashkil qilsa, shuning uchun ikkalasini bog'lovchi qo'lin yo'naltiring.
Amaliyot qilishning usuli
Eslatma olish usilli va qo'l ishlashni talab qiladi. Shuning uchun har kuni bir-ikki tinglovchi mashq qiling:
- Tinglov daloq yozib oling. Birinchi marta bo'lsa, yondoqni qo'yib oling, yana qayta eshiting, keyin yozib oling.
- O'zingiz yozgan eslatmalarni o'qib oling va savollarni javoblay olasizmi yo'qligini tekshiring.
- Javoblar xato bo'lsa, nima yozishingiz kerak edi va nima o'tkazib yuborganingizni bilib oling.
Vaqt o'tishi bilan, siz tez qayd qilishni, kerakli narsalarni tanlashni va bo'tun matni tushunishni o'rgonib qolasiz.
Maktab o'qish uchun TOEFL Listening bo'yicha to'liq kurs taklif qiladi, shu yerda siz ushbu ko'nikmalarni mashq qilishingiz va har bir turining bo'limida ustunlik ta'minlashingiz mumkin.