Grammatika xatolariga diqqat berish
DET yozma qismida eng ko'p uchraydigan xatolardan biri — bu grammatika va tense xatolari. Ko'pchilik o'quvchilar o'tmis va hozir zamanlari aralashtirib yuboradi yoki noto'g'ri prepositsiyalardan foydalanadi.
Masalan, "I am going to the party yesterday" kabi jumla notog'ri. Agar "I went to the party yesterday" deb yozsa, bu to'g'ri bo'ladi. Shuningdek, "I will go to the party tomorrow" ham to'g'ri variantdir. Zaman to'g'ri tanlash imtihonning eng muhim talablaridan biridir.
Yana bir muammo — article xatolari. "I went to school" va "I went to the school" o'rtasidagi farqni tushunish kerak. Ko'p Uzbek tilida article bo'lmasligi sababli, ingliz tilida article bilan qiynashadi.
Lug'at va so'z tanlashning ahamiyati
O'quvchilar ko'pincha ortiqcha informal yoki juda rasmiy til ishlatadi. DET imtihonining yozma qismida to'g'ri balansi topish zarur. Masalan, "gonna" yoki "wanna" kabi qisqartmalarni rasmiy yozma uchun ishlatmang. Buning o'rniga "going to" va "want to" deb yozing.
Shunday ekanligine qaramay, juda akademik yoki g'ibiron so'zlar ham muammo bo'lishi mumkin. Imtihon sizdan tabiiy va to'g'ri til ishlatishingizni kutadi, bazi har qanday to'g'ri bo'lsa ham.
Noto'g'ri so'zlarni tanlash ham keng tarqalgan muammo. Masalan, "advise" (maslahat berish) va "advice" (maslahat) o'rtasida farq bor. Yoki "affect" (ta'sir ko'rsatish) va "effect" (natija). Bunday so'z juftliklarini yaxshi o'rganish kerak.
Jumlaning tuzilishi va aloqasi
Ko'pchilik o'quvchilar to'g'ri jumla tuzilishi bilan qiynashadi. Bir-biriga bog'liq bo'lmagan jumlalarni aralashtirib yuboradi yoki juda uzun jumlalarni yaratadi.
"I went to the store and I bought milk and I saw my friend and we talked for hours." — Bu jumla ko'p va ko'p bo'laklar bilan bog'langan. Buning o'rniga buni ajratib yozish mumkin: "I went to the store to buy milk. There, I ran into my friend and we talked for hours."
Jumlalarni bog'lash uchun "and", "but", "because", "although" kabi bog'lovchilar ishlatamiz. Lekin ularni to'g'ri joyida va miqdorda ishlatish kerak.
Tinish belgilari va imlo
Tinish belgilari kichik tuyulsa ham, yozuvni batafsil o'qilishiga ta'sir ko'rsatadi. Nuqtalari to'g'ri joyida joylashtirish, vergulni noto'g'ri ishlatmaslik va shunga o'xshash masalalar muhimdir.
Ko'pchilik o'quvchilar comma splice xatosi qiladi — ya'ni ikki mustaqil jumlani vergul bilan bog'laydi. Masalan: "She studied hard, she passed the exam." Bu noto'g'ri. To'g'ri shakl: "She studied hard, and she passed the exam." yoki "She studied hard; she passed the exam."
Imlo xatolari ham muhim rol o'ynaydi. Kompyuterlar ayrim xatolarni topib bersa ham, ushbu imtihonda o'zingiz ehtiyot bo'lishingiz kerak.
Savol va topikni to'liq tushunish
Ko'pchilik o'quvchilar savol to'liq o'qimasligi sababli xata qiladi. DET yozma qismi sizdan ma'lum mavzuda yozishni so'raydi. Agar siz savol yaxshi tushunmasangiz, xato yo'nalishda yoza boshlay boshlaysiz.
Masalan, agar savol "Your favorite hobby" haqida so'rasa, biroq siz "Why people need hobbies" haqida yozsangiz, bu noto'g'ri javob bo'ladi. Savol nimani so'rayotganini aniq tushuning va aynan shunga javob berning.
Tuzilish va ketma-ketlik
Yozilgan matn mantiqiy tartibda va aniq tuzilishda bo'lishi kerak. Boshida ide yoki asosiy fikringizni berib bermasli, o'rtagida tasdiqlovchi detalllar yozing.
Masalan:
- Kirish jumla: Asosiy fikring
- Tafsilot: Bu fikringni qo'llab-quvvatlovchi misollar
- Xulosa: Ushbu fikrning muhimligi
Shunday yozish sizning yozilmangizni o'qishda osonroq va to'plam qiladi.
Taslif va qo'shimchalar
Lug'at to'g'ri tanlashdan tashqari, imlo va imlodagi kichik xatolarni ham bartaraf etish kerak. "Their/There/They're", "Your/You're" kabi so'z juftliklariga alohida e'tibor berish zarur.
Shuningdek, "double negative" xatosi — ya'ni ikki inkor so'z ishlatishni qoching. Masalan: "I don't want nothing" noto'g'ri. "I don't want anything" yoki "I want nothing" to'g'ri.
DET yozma qismi imtihonining eng muammoli qismi bo'lib qolishi mumkin, lekin muntazam mashq va o'zingizning xatolaringizni to'g'ri ta'rif qilib, ularni bartaraf etish mumkin. Ushbu keng tarqalgan xatolardan tashqari, shaxsiy xatolarga e'tibor berish ham muhim. Maktab'ning DET kursi xususiyatda yozma qismiga tayyorlanish uchun nisbatan tafsilot va individual feedback taqdim qiladi, bu sizni imtihonning haqiqiy talablariga tayyorlaydi.